ΛΥΠΗ... Άγιος Σεραφείμ Σαρώφ

O Άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ - ευλογών.

Όταν το πονηρό πνεύμα της λύπης κατακυριεύει την ψυχή, την γεμίζει με οδύνη και στεναχώρια και δεν επιτρέπει στον άνθρωπο να προσευχηθεί με την απαραίτητη ηρεμία, εμποδίζει την ανάγνωση των Γραφών με τη δέουσα προσοχή, τον στερεί από την μετριοπάθεια και τον σεβασμό στις σχέσεις του με τους άλλους αδερφούς και του προκαλεί μια αποστροφή για κάθε είδος συζήτησης. Γιατί εκείνος που έχει κατακυριευθεί από τη λύπη γίνεται όπως ένας άνθρωπος τρελός και έξαλλος, που δεν μπορεί ούτε να δεχτεί με ειρήνη μια καλή συμβουλή, ούτε ν΄ απαντήσει ήρεμα σε ερωτήσεις που του απευθύνονται. Αποφεύγει τους ανθρώπους σαν να ήταν εκείνοι η αιτία της λύπης του και δεν μπορεί να καταλάβει ότι η αιτία της δοκιμασίας αυτής βρίσκεται μέσα του. Η λύπη είναι ένα σκουλήκι της καρδιάς που κατατρώγει τη μητέρα που το γέννησε.

Ἡ κατά Θεόν λύπη εἶναι ἡ "καλή" λύπη.

Ο λυπημένος μοναχός δεν μπορεί να κινήσει το νου του προς την Θεωρία και δεν μπορεί ποτέ να προσφέρει μια καθαρή προσευχή.

Εκείνος που έχει κατανικήσει τα πάθη, έχει κατανικήσει και τη λύπη. Εκείνος όμως που έχει κατακυριευθεί από τα πάθη δε θα αποφύγει το δεσμό της λύπης. Όπως ένας άρρωστος άνθρωπος γνωρίζεται από το χρώμα του προσώπου του, έτσι και ένας που είναι κατακυριευμένος από τα πάθη γνωρίζεται από τη λύπη του.

Εκείνος που αγαπά τον κόσμο δεν μπορεί παρά να αιχμαλωτίζεται από την λύπη. Αλλά εκείνος που περιφρονεί τον κόσμο είναι πάντοτε χαρούμενος.

Όπως η φωτιά καθαρίζει τον χρυσό, έτσι και η λύπη που προκαλείται από τη νοσταλγία του Θεούκαθαρίζει την αμαρτωλή καρδιά.

ΠΕΤΡΟΥ ΑΘ. ΜΠΟΤΣΗ, 

ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΡΩΣΩΝ ΝΗΠΤΙΚΩΝ, 

Ι ΔΙΔΑΧΕΣ ΟΣΙΟΥ ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΤΟΥ ΣΑΡΩΦ, 

ΑΘΗΝΑ 1983, σ. 50.

 

Πηγή: http://agiosioannisprodromos.blogspot.gr/

Αγίου Σεραφείμ του Σάρωφ, Διάλογος με τον Μοτοβίλωφ

Μετά την θεραπεία του ο Μοτοβίλωφ έγινε πολύ τακτικός επισκέπτης της μονής.

Κατά την διάρκεια μιας συνομιλίας του με τον όσιο Σεραφείμ, τέλη Νοεμβρίου του 1831, ευτύχησε να τον δη καταγλαϊσμένο από τη Χάρη και λάμποντα μέσα στο φως, και να ακούσει από αυτόν ότι η Χριστιανική ζωή πρέπει να γίνη ζωή εν Αγίω Πνεύματι.

Να τι έγραψε σχετικά ο Μοτοβίλωφ στο σημειωματάριο του, το οποίο βρέθηκε στο αρχείο της μονής Ντιβιέγιεβο, όπου είχε γίνει μοναχή η χήρα Ελένη Μοτοβίλοβα:

«Η ημέρα ήταν συννεφιασμένη, η γη είχε καλυφθεί από παχύ στρώμα χιονιού, το οποίο έπεφτε συνεχώς, όταν ο στάρετς Σεραφείμ με έβαλε να καθήσω δίπλα του σ’ ένα πεσμένο κορμό δένδρου.

«Ο Κύριος μου αποκάλυψε, μου είπε, ότι στην παιδική σας ηλικία επιθυμούσατε να μάθετε ποιος είναι ο σκοπός της χριστιανικής ζωής.

 Σας συμβούλευαν να εκκλησιάζεσθε, να προσεύχεσθε, να κάνετε καλές πράξεις, διότι σ’ αυτά, σας έλεγαν, συνίσταται ο σκοπός της χριστιανικής ζωής.

 Αυτή η απάντηση όμως δεν μπορούσε να σας ικανοποιήσει.

 Όντως η προσευχή, η νηστεία, η αγρυπνία, όπως και όλη η χριστιανική άσκηση είναι καλά καθ’ εαυτά.

Αλλά ο σκοπός της ζωής μας δεν είναι μόνο να εκπληρώσουμε αυτά, διότι αυτά είναι μόνο μέσα.

 Ο πραγματικός σκοπός της χριστιανικής ζωής είναι αποκτήσουμε το Άγιο Πνεύμα.

Πρέπει να γνωρίζετε ότι μόνο εκείνο το καλό έργο που έχει γίνει από αγάπη προς το Χριστό φέρει τους καρπούς του Αγίου Πνεύματος.

 Σύμφωνα μ’; αυτά η απόκτηση του Αγίου Πνεύματος είναι ο σκοπός της ζωής μας».

«-Με ποια έννοια λέτε ότι πρέπει να κερδίσουμε το Άγιο Πνεύμα; (ερώτησα εγώ), δεν το καταλαβαίνω καλά αυτό».

«-Κερδίζω σημαίνει αποκτώ, (μου απάντησε).

 Εσείς γνωρίζετε σίγουρα τι σημαίνει αποκτώ χρήματα.

 Αυτό το ίδιο ισχύει και για το Άγιο Πνεύμα.

Ο σκοπός της επίγειας ζωής για τον κοινό άνθρωπο είναι να κερδίσει χρήματα ή ν’ αποκτήσει τιμές, διακρίσεις και βραβεία.

 Το Άγιο Πνεύμα είναι επίσης κεφάλαιο και μάλιστα το αιώνιο κεφάλαιο και ο μοναδικός θησαυρός, αστείρευτος στον αιώνα.

Κάθε έργο, που έγινε από αγάπη Χριστού, φέρει τη χάρη του Αγίου Πνεύματος, όμως τούτο κατορθώνεται ευκολότερα με την προσευχή διότι αυτή αποτελεί το όργανο που διαθέτουμε.

 Μπορεί να τύχη να θέλετε να πάτε στην εκκλησία, αλλά η εκκλησία να μη είναι κοντά ή να έχει τελειώσει η ακολουθία.

΄Η έχετε ενδεχομένως επιθυμία να ελεήσετε κάποιον πτωχό, αλλά πτωχός δεν υπάρχει.

Ίσως επιθυμείτε να γίνετε απαθής, αλλά δεν έχετε γι’ αυτό δυνάμεις.

Για την προσευχή όμως υπάρχει πάντοτε δυνατότητα, αυτή είναι προσιτή τόσο στον πλούσιο, όσο και στον πτωχό, τόσο στον εγγράμματο, όσο και στον απλοϊκό, στον ισχυρό, όσο και στον αδύναμο, στον υγιή όσο και στον ασθενή, στον δίκαιο όσο και στον αμαρτωλό.

Η δύναμη της προσευχής είναι τεράστια και περισσότερο απ’; οτιδήποτε άλλο αυτή ελκύει το Άγιο Πνεύμα.»

«-Γέροντα, (είπα), όλη την ώρα μιλάτε για την χάρη του Αγίου Πνεύματος, την οποία πρέπει ν’αποκτήσουμε, αλλά πώς και πού μπορώ να την δω;

Τα καλά έργα είναι ορατά.

Αραγε το Αγιο Πνεύμα μπορεί να γίνη ορατό;

Πώς μπορώ να γνωρίζω αν Αυτό είναι μαζί μου ή όχι;»

«-Η χάρη του Αγίου Πνεύματος, η οποία μας έχει δοθεί στο βάπτισμα, λάμπει στην καρδιά μας παρά τις αμαρτίες και τα σκοτάδια που μας περικυκλώνουν.

 Αυτή εμφανίζεται μέσα σε άρρητο φως σ’; εκείνους, με τους οποίους ο Κύριος αναγγέλλει την παρουσία Του.

Οι άγιοι Απόστολοι αισθάνθηκαν χειροπιαστά την παρουσία του Αγίου Πνεύματος.»

 Εγώ τότε ρώτησα:

«-Πώς θα μπορούσα να γίνω και εγώ προσωπικά μάρτυρας αυτού του πράγματος;»

Ο π. Σεραφείμ με αγκάλιασε και μου είπε:

«-Αγαπητέ μου, εμείς είμαστε και οι δύο τώρα εν Πνεύματι.

 Γιατί δεν με κοιτάζετε;»

«-Γέροντα, δεν μπορώ να σας κοιτάξω διότι το πρόσωπό σας έγινε φωτεινότερο από τον ήλιο και τα μάτια μου έχουν θαμβωθεί.»

«-Μη φοβήσθε, διότι και εσείς έχετε γίνει τώρα φωτοφόρος όπως και εγώ.

Έχετε και εσείς τώρα πληρωθεί από το Άγιο Πνεύμα, αλλοιώς δεν θα μπορούσατε να με δήτε έτσι όπως με βλέπετε».

Και σκύβοντας κοντά μου, μου ψιθύρισε: «-Παρακαλούσα τον Κύριο με όλη μου την καρδιά να σας αξιώσει να δήτε με τα σωματικά σας μάτια αυτή την κάθοδο του Αγίου Του Πνεύματος.

Και να, με το μέγα Του έλεος παρηγόρησε την καρδιά σας, όπως θάλπει η μητέρα τα παιδιά της.

Λοιπόν αγαπητέ μου, γιατί δεν με κοιτάζετε;

 Μη φοβήσθε τίποτε, ο Κύριος είναι μαζί σας!»

Τον κοίταξα και με διαπέρασε ρίγος. Φαντασθήτε τον ήλιο στην πιο δυνατή λάμψη της μεσημβρινής ακτινοβολίας του και στο κέντρο του ηλίου να βλέπετε πρόσωπο ανθρώπου, ο οποίος συνομιλεί μαζί σας.

 Βλέπετε τις κινήσεις των χειλιών του, την έκφραση των ματιών του, ακούτε τη φωνή του, αισθάνεσθε ότι το ένα του χέρι είναι απλωμένο γύρω από τον ώμο σας, αλλά δεν βλέπετε ούτε αυτό το χέρι ούτε το πρόσωπο, παρά μόνο το εκτυφλωτικό φως που απλώνεται παντού γύρω σας και φωτίζει με τη λάμψη του το χιόνι που καλύπτει το ξέφωτο και τις χιονονιφάδες που πέφτουν.

«-Τι αισθάνεσθε;» με ερώτησε.

«-Ησυχία και ειρήνη ανέκφραστη», είπα.

«-Και τι ακόμη αισθάνεσθε;»

«-Να γεμίζει η καρδιά μου από άρρητη χαρά.»

«-Αυτή η χαρά που αισθάνεσθε είναι μηδαμινή όταν συγκριθεί με εκείνη τη χαρά για την οποία έχει γραφεί:

οφθαλμός ουκ είδε και ους ουκ ήκουσε και επί καρδίαν ανθρώπου ουκ ανέβη, α ητοίμασεν ο Θεός τοις αγαπώσιν Αυτόν.

 Σε μας δόθηκε μία σκιά μόνο της χαράς αυτής, τι να πει κανείς για την πραγματική χαρά;

Τι αισθάνεσθε ακόμη φιλόθεε;»

«-Ανέκφραστη θερμότητα», είπα.

«-Τι είδους θερμότητα;

 Είμαστε στο δάσος, τώρα είναι χειμώνας και παντού γύρω μας χιόνι…

Τι είδους θερμότητα είναι αυτή που αισθάνεσθε;»

Και εγώ αποκρίθηκα:

«-Όπως όταν λούζωμαι με ζεστό νερό.

Αισθάνομαι ακόμη ευωδία τέτοια που ποτέ μέχρι τώρα δεν έχω αισθανθεί.»

«-Ξέρω, ξέρω, είπε εκείνος, σας ερωτώ επίτηδες.

Αυτή η ευωδία που αισθάνεσθε είναι η ευωδία του Αγίου Πνεύματος.

Και αυτή η θερμότητα για την οποία μιλάτε δεν υπάρχει στην ατμόσφαιρα, αλλά μέσα μας. Θερμαινόμενοι από αυτήν οι ερημίτες δεν φοβούνταν τον χειμώνα διότι φορούσαν τον χιτώνα της χάριτος ο οποίος αντικαθιστούσε το ένδυμα.

Η Βασιλεία του Θεού εντός ημών εστιν.

Η κατάσταση στην οποία τώρα βρισκόμαστε το αποδεικνύει.

 Να τι σημαίνει να είσαι πλήρης Πνεύματος Αγίου.»

«-Θα θυμάμαι το έλεος αυτό που μας επισκέφθηκε σήμερα;» ερώτησα.

«-Πιστεύω ότι ο Κύριος θα σας βοηθήσει να το διαφυλάξετε στην καρδιά σας, διότι αυτό δόθηκε όχι μόνο για μας, αλλά διά μέσου ημών και για τον υπόλοιπο κόσμο. Πορεύεσθε εν ειρήνη!

Ο Κύριος και η Παναγία ας είναι μαζί σας!»

Όταν τον άφησα το όραμα δεν είχε παύσει: ο γέροντας βρισκόταν στην ίδια θέση που είχε στην αρχή της συνομιλίας μας και το άρρητο φως που είχα ιδεί με τα μάτια μου συνέχιζε να τον περιβάλλει».

- Από το βιβλίο του Αρχιμ. Ιουστίνου Πόποβιτς, «΄Οσιος Σεραφείμ του Σαρώφ»

kantonopou/

στις 7:30 π.μ.

εμφάνιση της Παναγίας στον Όσιο Σεραφείμ Σαρώφ

Κατά τα 1831, δυό μέρες πριν από του Ευαγγελισμού, ο Άγιος είχε πληροφορία άνωθεν πως θα του φανερωνότανε η Παναγία τη νύχτα της γιορτής της. Εκείνη τη νύχτα πιάσανε την προσευχή ο Άγιος μαζί με μια ευσεβέστατη μοναχή Ευπραξία.

Άξαφνα, εκεί που προσευχότανε, άκουσε η Ευπραξία μια βουή και ψαλμωδίες που ερχόντανε από ψηλά. Ύστερα είδε ένα θαμπωτικό φως κ᾿ ένοιωσε στον αγέρα μία γλυκειά ευωδία. Ανατρίχιασε σαν είδε τον Άγιο ν᾿ απλώνη τα χέρια του και να φωνάζη «Θεομήτωρ Πανάχραντε!». Η μοναχή είδε δυό Αγγέλους που προπορευόντανε από την Παναγία, κι᾿ από πίσω της ακολουθούσανε ο άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος, ο απόστολος Ιωάννης και δώδεκα παρθενομάρτυρες. Το κελλί άστραφτε από ένα φως ουράνιο, κι᾿ οι τοίχοι είχανε χαθή. Το φως έγινε τόσο δυνατό που ξεπερνούσε τη λάμψη του ήλιου. Η Ευπραξία τυφλώθηκε από τη φωτοχυσία, κ᾿ έπεσε χάμω σαν κεραυνόπληκτη. Της φάνηκε σαν νάκουγε από μακριά την Παναγία να μιλά με τον Άγιο, χωρίς να καταλαβαίνη τι λέγανε. Μοναχά ξεχώρισε τα τελευταία λόγια που είπε η Παναγία στον άγιο Σεραφείμ: «Σύντομα, τέκνον μου, θα είσαι μαζί μας». Ύστερα η Θεοτόκος σήκωσε απάνω την Ευπραξία και της έδειξε τις άγιες μάρτυρες που ήτανε μαζί της και που μαρτυρήσανε για την αγάπη του Υιού της, λέγοντάς της: «Μαρτύριο δεν είναι μοναχά η θυσία του σώματος, αλλά κι᾿ ο πόνος που υποφέρει η ψυχή για την αγάπη του Κυρίου». Τέσσαρες ώρες βάσταξε αυτή η όραση. Ο Άγιος είπε στην Ευπραξία πως ήτανε η δωδέκατη φορά που είδε την Παναγία.
Εκείνον τον καιρό ο άγιος Σεραφείμ ήτανε εβδομήντα τριών χρονών. Συχνά έλεγε μοναχός του: «Το σώμα μου είναι πιά νεκρό, μα η ψυχή μου είναι σαν να γεννήθηκα τώρα». Προαισθανότανε το τέλος της ζωής του σε τούτον τον κόσμο. Προσκάλεσε τον πνευματικό του μοναστηριού του Ντιβεέβο πάτερ Βασίλειο, και του παράδωσε τα επιμάνικά του και την κυβέρνηση του μοναστηριού.
Φώτης Κόντογλου, απόσπασμα από το Ασάλευτο Θεμέλιο, Ακρίτας 1996

Άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ: Ένας αγιασμένος στάρετς της Ρωσικής Ορθοδοξίας

Του Λάμπρου Κ. Σκόντζου Θεολόγου – Καθηγητού | Romfea.gr

---

Μεγάλη μερίδα του αγιολογίου της Εκκλησίας μας ανήκει στη ρωσική Ορθοδοξία, η οποία αποτέλεσε και αποτελεί μια ακένωτη πηγή ανάδειξης αγίων. Ένας από αυτούς είναι και ο άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ, ο μεγάλος ασκητής και στάρετς. 

Γεννήθηκε στα 1759 στην πόλη Κουρκ και το βαπτιστικό του όνομα ήταν Πρόχορος. Οι φτωχοί αλλά ευσεβείς γονείς του του ενέπνευσαν την ευσέβεια.

Έμεινε στον τόπο του ως τα δεκαεννιά του χρόνια και κατόπιν πήρε την απόφαση να γίνει μοναχός και αποσύρθηκε στη Μονή του Σάρωφ. Ενώ ακόμη ήταν δόκιμος αρρώστησε βαριά από υδρωπικία και θεραπεύτηκε θαυματουργικά από τη Θεοτόκο.

Το 1786 εκάρη μοναχός και έλαβε το όνομα Σεραφείμ. Την ίδια χρονιά χειροτονήθηκε διάκονος και μετά από επτά χρόνια πρεσβύτερος. Η άσκηση, η προσευχή και η κάθαρση τον αξίωσαν να βλέπει την ώρα της Θείας Λειτουργίας θαυμαστά οράματα, να πετά στα ουράνια και να ακούει αγγελικές μελωδίες. 

Ένα χρόνο μετά τη χειροτονία του ζήτησε από τον ηγούμενο της Μονής να αποσυρθεί σε ερημική περιοχή για να αφοσιωθεί στην ησυχία, την προσευχή και στη σιωπή.

Εγκαταστάθηκε στο βάθος ενός πυκνού δάσους, ζώντας ως άγγελος για δεκαέξι χρόνια. Πάνω σε μια μεγάλη πέτρα προσευχόταν αδιάκοπα. Λέγεται πως πάνω σ’ αυτή πέρασε χίλιες νύχτες προσευχόμενος!

Παράλληλα μελετούσε ακατάπαυτα την Αγία Γραφή, την οποία θεωρούσε ως την τροφή της ψυχής του. Είχε συνεχώς στο μυαλό του τη μορφή της Θεοτόκου, την οποία είχε ως προστάτη και συντροφιά του στην ερημία του δάσους. Η τροφή του αποτελούνταν από άγρια χόρτα και φρούτα του δάσους.

Τρεις φορές αντιμετώπισε επιθέσεις ληστών, οι οποίοι του άρπαζαν ό, τι είχε στην καλύβα του και τον τραυμάτιζαν βαριά. Όμως η Κυρία Θεοτόκος, η μόνιμη συντροφιά και προστασία του, τον προστάτευε από το θάνατο και τον θεράπευε θαυματουργικά. Φανερό δείγμα της αγιότητάς του ήταν η φιλία του με τα πουλιά και τα άγρια ζώα του δάσους.

Μια πελώρια γκρίζα αρκούδα ερχόταν καθημερινά στην καλύβα του και φιλεύονταν από τα αγιασμένα χέρια του! Ο αγιασμένος ασκητής Σεραφείμ ζούσε την προπτωτική παραδείσια κατάσταση των πρωτοπλάστων! 

Στα 1810 αποφάσισε να επιστρέψει στη Μονή του Σάρωφ, μένοντας έγκλειστος στο κελί του, ασκώντας την αρετή της σιωπής και της ησυχίας. Ατέλειωτες ώρες έμεινε εκστατικός, ζώντας ουράνιες πνευματικές εμπειρίες, για τις οποίες δε μιλούσε σε κανέναν από ταπείνωση. Απέφευγε να δέχεται κόσμο. Όμως αργότερα σε ηλικία 56 ετών άνοιξε το κελί του και άρχισε να δέχεται επισκέψεις.

Ένοιωσε ώριμος πια να βοηθήσει πνευματικά τους συνάνθρωπους του. Η φήμη του ως φωτισμένου αγίου έφτασε μακριά και για τούτο πλήθος πονεμένων και ταλαιπωρημένων ανθρώπων έφταναν ως το κελί του για να πάρουν την ευλογία του, τις πνευματικές του νουθεσίες και να παρηγορηθούν. Όμως για δέκα ακόμη χρόνια δεν είχε βγει από το κελί του. 

Στα 1825, ήδη 66 χρονών, είδε σε όραμα τη Θεοτόκο, η οποία του υπόδειξε να αφιερωθεί ολοκληρωτικά στη διακονία των πιστών, να γίνει στάρετς, δηλαδή πνευματικός καθοδηγητής και δάσκαλος.

Χιλιάδες διψασμένες ψυχές συνέρρεαν στο ταπεινό κελί του για να βρουν γαλήνη και σωτηρία. Όσοι δε μπορούσαν να πάνε αυτοπροσώπως επικοινωνούσαν με επιστολές.

Δεν απόπαιρνε κανέναν, ούτε τους μεγάλους αμαρτωλούς. Αλλά, ως έμπειρος πνευματικός ιατρός, εισχωρούσε στα βάθη των ψυχών και ξετρύπωνε τις ολέθριες αιτίες που τους βασάνιζαν.

Τους μύρωνε με λάδι από το ακοίμητο κανδήλι της Παναγίας και τους ευλογούσε. Μια μυστική δύναμη τους διαπερνούσε και τους μεταμόρφωνε σε ειρηνικούς και πράους ανθρώπους.

Έφευγαν με την καρδιά τους γεμάτη από τη χάρη του Θεού, που σκορπούσε ο άγιος Σεραφείμ, ως πολύτιμο δοχείο της. Επέστρεφαν στα σπίτια τους αλλαγμένοι και ζούσαν πλέον με μετάνοια και ελπίδα στο Θεό. 

Είχε αξιωθεί από το Θεό να έχει προορατικό χάρισμα, μπορούσε να διαβάζει τα μυστικά των ψυχών των ανθρώπων και να τις θεραπεύει. Μιλούσε στους αναρίθμητους επισκέπτες του σαν να τους γνώριζε από παλιά και να ήξερε τα μυστικά τους! Απαντούσε σε επιστολές, που δεν τις είχε ανοίξει και διαβάσει!

Ο Θεός τον αξίωσε να κάνει στο όνομά Του και θαύματα. Πλήθος αρρώστων βρήκαν τη γιατρειά τους, επισκεπτόμενοι τον άγιο.

Ο άγιος Σεραφείμ ήταν λουσμένος από το Άγιο Πνεύμα και εξέπεμπε τις άκτιστες ενέργειές Του. Στους επισκέπτες του συνήθιζε να λέει: «ο πραγματικός σκοπός της χριστιανικής ζωής είναι η απόκτηση του Αγίου Πνεύματος».

Δίδασκε πως η παρουσία του Αγίου Πνεύματος στη ζωή μας εκδηλώνεται ως ειρήνη. Ζούσε επίσης οντολογικά το γεγονός της Αναστάσεως του Χριστού. Μιλούσε γι’ αυτή και χαιρετούσε τους επισκέπτες του αποκλειστικά με το «Χριστός Ανέστη χαρά μου»! Κάθε φορά που κοινωνούσε έψαλλε τον κανόνα του Πάσχα: «Αναστάσεως ημέρα…»! 

Στις 2 Ιανουαρίου του 1833 βρέθηκε νεκρός στο κελί του, γονατισμένος την ώρα που προσευχόταν και είχε τα μάτια του προσηλωμένα στην εικόνα της Θεοτόκου. Την προηγούμενη ημέρα είχε αποχαιρετήσει τους αδελφούς του και είχε κοινωνήσει των Αχράντων Μυστηρίων.

Το 1903 έγινε η αγιοκατάταξή του και η μνήμη του ορίστηκε στις 2 Ιανουαρίου, την ημέρα της οσιακής κοίμησής του και στις 19 Ιουλίου, την ημέρα ανακομιδής του ιερού των λειψάνων, τα οποία επί κομουνισμού είχαν εξαφανιστεί. Όμως το 1990 βρέθηκαν και αποτελούν πηγή αγιασμού των Ορθοδόξων πιστών. 

Ο άγιος Σεραφείμ ανήκει στους μεγάλους μυστικούς αγίους της Εκκλησίας μας, ο οποίος, με τον προσωπικό του αγώνα κατέστη δοχείο των ακτίστων ενεργειών του Θεού. Ας έχουμε τις αέναες πρεσβείες του στο θρόνο της μεγαλοσύνης του Θεού, τις έχουμε απόλυτη ανάγκη!

ΑΓΙΟΣ ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΤΟΥ ΣΑΡΩΦ

Ο ὅ­σιος Σε­ρα­φεὶμ τοῦ Σάρωφ εἶ­ναι ἕ­νας ἀ­πὸ τοὺς δη­μο­φι­λέ­στε­ρους ἁ­γί­ους τοῦ πο­λυ­δο­κι­μα­σθέ­ντος ρω­σι­κοῦ ὀρ­θο­δό­ξου λα­οῦ. Γεν­νή­θη­κε στὶς 19 Ἰ­ου­λί­ου τοῦ ἔ­τους 1759 στὴν πό­λη Κοὺρ­σκ τῆς Ρω­σί­ας ἀ­πὸ γο­νεῖς εὐ­πό­ρους καὶ θε­ο­σε­βεῖς, οἱ ὁ­ποῖ­οι ἀ­νέ­θρε­ψαν τὸ μι­κρὸ παι­δί τους — Πρό­χο­ρο τὸ ὀ­νό­μα­σαν — «ἐν παι­δε­ί­ᾳ καὶ νου­θε­σί­ᾳ Κυ­ρί­ου» (Ἐφ. Ϛ΄ 4). Αὐ­τοὶ τοῦ ἐ­νέ­πνευ­σαν τὴν ἀ­γά­πη πρὸς τὸν Χρι­στὸ καὶ τὴν ἁ­γί­α μας ᾿Ορ­θό­δο­ξη ᾿Εκ­κλη­σί­α… Μι­κρὸς ἦ­ταν ὁ Πρό­χο­ρος ὅ­ταν δέ­χθη­κε σὲ ὥ­ρα ἀ­σθε­νε­ί­ας του τὴν θαυματουργικὴ ἐ­πέμ­βα­ση τῆς ῾Υ­πε­ρα­γί­ας Θε­ο­τό­κου. Ἀ­πὸ ἐ­κε­ί­νη τὴν ὥ­ρα ὁ ἅ­γιος θὰ τὴν ὑ­πε­ρευ­λα­βεῖ­ται μέ­χρι τὸ Ἀ­μὴν τῆς ζω­ῆς του.

Ἀ­πὸ τὴ μι­κρή του ἀ­κό­μη ἡ­λι­κί­α ὁ Ἅ­γιος αἰ­σθάν­θη­κε μέ­σα του με­γά­λη φλό­γα ἀ­γά­πης πρὸς τὸν Κύριο Ἰ­η­σοῦ Χρι­στό. Λίγα χρό­νια ἀρ­γό­τε­ρα θὰ κλη­θεῖ ἀ­πὸ τὸν Νυμ­φί­ο Χρι­στὸ νὰ βα­δί­σει τὸν δρό­μο τῆς μο­να­χι­κῆς πο­λι­τε­ί­ας. Ἔ­τσι μὲ τὴν εὐ­χὴ τῆς εὐ­σε­βοῦς μη­τέ­ρας του Ἀ­γά­θης σὲ ἡ­λι­κί­α 17 ἐ­τῶν θὰ ἀ­παρ­νη­θεῖ τὰ ἐγ­κό­σμια καὶ θὰ εἰ­σέλ­θει ὡς δό­κι­μος — γιὰ 8 χρό­νια — Μο­να­χὸς στὴ μο­νὴ τοῦ Σάρωφ τῆς ἐ­παρ­χί­ας Ταμ­πώφ. Μὲ πολ­λὴ χα­ρὰ ἀ­να­δέ­χε­ται ἐ­κεῖ τὰ δυ­σκο­λό­τε­ρα δι­α­κο­νή­μα­τα. Γίνεται πρό­τυ­πο γιὰ τοὺς ἄλ­λους συμμοναστές του. Νη­στε­ύ­ει αὐ­στη­ρά, ὥ­στε νὰ δα­μά­ζει τὶς νε­α­νι­κὲς ὁρ­μὲς τοῦ πα­λαι­οῦ ἑ­αυ­τοῦ του. Ἀ­γρυ­πνεῖ καὶ προ­σε­ύ­χε­ται θε­ο­φι­λῶς. ῞Ο­μως σὲ λί­γο και­ρὸ πά­λι θὰ ἀσθενήσει, καὶ μά­λι­στα βα­ριά. Πιὸ πά­νω ἀ­πὸ τὰ φάρ­μα­κα ἐμ­πι­στε­ύ­ε­ται τὴ ζωή του στὸν με­γά­λο Ἰ­α­τρὸ τῶν ψυ­χῶν καὶ τῶν σω­μά­των, τὸν Ἰ­η­σοῦ Χρι­στό. Μὲ ἰ­σχυ­ρὴ πί­στη προσέρ­χε­ται στὴ θε­ί­α Κοι­νω­νί­α καὶ θε­ρα­πε­ύ­ε­ται τε­λε­ί­ως. Πα­ροῦ­σα εἶ­ναι καὶ πά­λι στὴν ὥ­ρα τῆς δο­κι­μα­σί­ας του ἡ ῾Υ­πε­ρα­γί­α Θε­ο­τό­κος ποὺ τοῦ λέ­ει σὲ ὅ­ρα­μα: «Αὐ­τὸς ἐ­δῶ (ἐννο­οῦ­σε τὸν ἴ­διο) εἶ­ναι ἀ­πὸ τὸ δι­κό μας γέ­νος».

Ἔ­φθα­σε ὅ­μως καὶ ἡ ὥ­ρα νὰ κα­ρεῖ Μο­να­χός. Ἀ­πὸ τώ­ρα θὰ φέ­ρει ἐ­πά­ξια τὸ ὄ­νο­μα Σε­ρα­φε­ίμ, ποὺ ση­μα­ί­νει «ὅ­λος φλό­γα, πυρ­φό­ρος». Αὐ­τὰ τὰ Σε­ρα­φε­ίμ, «τὰ ἔμ­πυ­ρα στό­μα­τα», τὶς ἄυ­λες αὐ­τὲς οὐ­ρά­νι­ες δυ­νά­μεις τοῦ Τρι­σα­γί­ου Θε­οῦ, βι­ά­ζε­ται νὰ μι­μη­θεῖ σὲ κα­θα­ρό­τη­τα, σὲ προ­σευ­χή, σὲ δι­α­κο­νί­α ἀ­γά­πης… Λίγο ἀρ­γό­τε­ρα χει­ρο­το­νεῖ­ται δι­ά­κο­νος… Συμμετέ­χει στὴ θε­ί­α Λει­τουρ­γί­α μὲ ἄ­κρα εὐ­λά­βεια. Γιὰ κά­θε θεί­α Λει­τουρ­γί­α προ­ε­τοι­μά­ζε­ται αὐ­στη­ρὰ μέ­ρες πρὶν μὲ ὁ­λο­νύ­κτι­ες προ­σευ­χές… Ὁ Κύριος τὸν ἀ­με­ί­βει γι᾿ αὐ­τὴν τὴν ἀ­γά­πη του. Τὸν ἐ­πι­σκέ­πτε­ται μὲ κα­τα­νυ­κτι­κοὺς γλυ­κα­σμοὺς στὴν ψυ­χή του, μὲ πλο­ύ­σια ἐ­σω­τε­ρι­κὴ εἰ­ρή­νη, μὲ ὁ­ρά­σεις θεῖ­ες καὶ οὐ­ρά­νι­ες ἀ­πο­κα­λύ­ψεις. ῞Ο­λα αὐ­τὰ τὰ δέ­χε­ται τα­πει­νά. Καὶ μὲ συ­να­ί­σθη­ση τῆς ἁ­μαρ­τω­λό­τη­τός του ὁ­μο­λο­γεῖ πρὸς ὅ­λους τὴν ἀ­θλι­ό­τη­τά του.

Σύντομα λαμ­βά­νει καὶ τὸν δε­ύ­τε­ρο βαθ­μὸ τῆς ἱ­ε­ρω­σύ­νης. Γίνεται ἱ­ε­ρε­ύς. Τώρα θέλ­γε­ται πε­ρισ­σό­τε­ρο ἀ­πὸ τὴν ἐ­ρη­μί­α τοῦ δά­σους. ᾿Ε­κεῖ θὰ πα­ρα­με­ί­νει μέ­σα σὲ ξύ­λι­νη κα­λύ­βα. Θὰ καλ­λι­ερ­γεῖ μι­κρὸ πε­ρι­βο­λά­κι. Θὰ ὀ­νο­μά­σει τὸν μι­κρὸ αὐ­τὸ λό­φο «ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ». Καὶ κά­θε Κυ­ρια­κὴ καὶ τὶς ἡ­μέ­ρες τῶν ἑ­ορ­τῶν θὰ ἔρ­χε­ται στὴ Μο­νὴ γιὰ νὰ συμ­με­τέ­χει στὴ λα­τρε­ί­α τοῦ Θε­οῦ καὶ νὰ με­τα­λαμ­βά­νει τὰ Ἄ­χραν­τα Μυ­στή­ρια. Καὶ πά­λι θὰ ἐ­πι­στρέ­φει μὲ χα­ρὰ στὴν ἐ­ρη­μί­α του. ᾿Ε­κεῖ ἐν­τρυ­φᾶ μὲ πο­λὺ πό­θο στὶς θε­ό­πνευ­στες σε­λί­δες τῆς Ἁγίας Γρα­φῆς. Τὸ προ­σω­πι­κό του χον­τρὸ ἅ­γιο Εὐ­αγ­γέ­λιο τὸ «κου­βα­λοῦ­σε» πά­ντο­τε μα­ζί του στὴν πλά­τη αἰ­σθα­νό­με­νος ὅ­τι βα­στά­ζει «τὰ βά­ρη τοῦ Χρι­στοῦ».

῾Η ζω­ὴ τοῦ Κυ­ρί­ου Ἰ­η­σοῦ Χρι­στοῦ τὸν εἶ­χε θέλ­ξει βα­θιά. Ζοῦ­σε πά­ντα μα­ζί Του. Ἤ­θε­λε νο­ε­ρὰ νὰ βα­δί­ζει στοὺς δι­κο­ύς του Ἁ­γί­ους Τόπους. Γι᾿ αὐ­τὸ στὴν εὐ­ρύ­τε­ρη πε­ρι­ο­χὴ τοῦ δά­σους σὲ συγ­κε­κρι­μέ­νους γύ­ρω τό­πους ἔ­δω­σε ὀ­νό­μα­τα ὅ­πως Βη­θλε­έμ, Ἰ­ορ­δά­νης, Θα­βώρ, Γολ­γο­θᾶς κτλ. Καὶ στὸν ἀν­τί­στοι­χο τό­πο με­λε­τοῦ­σε τὶς ἀ­νά­λο­γες πε­ρι­κο­πὲς ἀ­πὸ τὴ ζω­ὴ τοῦ Κυ­ρί­ου. Καὶ πα­ρέ­με­νε ἐ­κεῖ ἐ­πὶ ὧ­ρες στο­χα­ζό­με­νος καὶ ἐμ­βα­θύ­νον­τας μὲ συγ­κί­νη­ση στὰ θεῖ­α γε­γο­νό­τα.

Τε­λοῦ­σε μό­νος τὶς ἱ­ε­ρὲς Ἀ­κο­λου­θί­ες. Λέγεται ὅ­τι ἔ­κα­νε κά­θε μέ­ρα χί­λι­ες με­τά­νοι­ες. Τρε­φό­ταν μὲ λι­τὸ φα­γη­τὸ «ἀ­πὸ τὰ κη­πευ­τι­κὰ τοῦ πε­ρι­βο­λιοῦ του». ῾Η ὁ­σι­ό­τη­τά του εἶ­χε ἡμερέ­ψει τὴν ἄ­γρια φύ­ση. Ἔ­τρε­φε καὶ μί­α ἥ­συ­χη ἀρ­κο­ύ­δα τοῦ δά­σους ποὺ τὸν ὑ­πη­ρε­τοῦ­σε.

Ἀλ­λὰ οἱ με­γά­λοι του ἀ­σκη­τι­κοὶ ἀ­γῶ­νες, ποὺ εἶ­χαν ὡς σκο­πὸ τὸν ἐ­ξα­γνι­σμό του καὶ τὴν ὁ­μο­ί­ω­σή του μὲ τὸν Θε­ό, κί­νη­σαν τὸν φθό­νο τοῦ πο­νη­ροῦ δι­α­βό­λου, ὁ ὁ­ποῖ­ος μὲ ταραχώ­δη ὄ­νει­ρα, ποι­κί­λους ἀ­γρί­ους θο­ρύ­βους καὶ ἐ­νο­χλη­τι­κοὺς λο­γι­σμοὺς προ­σπά­θη­σε νὰ τὸν ἀ­πο­σπά­σει ἀ­πὸ τὸν ἱ­ε­ρὸ σκο­πό του. Ὁ ὅ­σιος Σε­ρα­φεὶμ νι­κοῦ­σε μὲ ὅ­πλο τὸν Τίμιο Σταυ­ρὸ καὶ τὶς ὁ­λο­νύ­κτι­ες προ­σευ­χές του, οἱ ὁ­ποῖ­ες ἐ­κε­ί­νη τὴν πε­ρί­ο­δο ἐ­γί­νον­το συ­νε­χῶς ἐ­πὶ 1000 ἡ­μέ­ρες. Καὶ αὐ­τὸς ὄρ­θιος ἢ ἄλ­λο­τε γο­να­τι­στὸς ἐ­πά­νω σὲ ἕ­να βρά­χο ἐπικαλοῦν­ταν τὸν Κύριο μὲ τὸν τε­λω­νι­κὸ στε­ναγ­μὸ «ὁ Θε­ός, ἱ­λά­σθη­τί μοι τῷ ἁ­μαρ­τω­λῷ».

Ὁ Ἅ­γιος ἀ­κό­μη δέ­χθη­κε τό­τε πει­ρα­σμὸ καὶ ἀ­πὸ ἐ­πί­θε­ση τρι­ῶν λη­στῶν, οἱ ὁ­ποῖ­οι ἐ­πει­δὴ δὲν βρῆ­καν στὴν κα­λύ­βα του τοὺς ἐλ­πι­ζο­μέ­νους θη­σαυ­ρο­ύς, τὸν ἔ­δει­ραν σκλη­ρὰ μὲ ρό­πα­λα, τὸν κτύ­πη­σαν μὲ ἀ­νά­στρο­φο τσε­κο­ύ­ρι καὶ τὸν ἄ­φη­σαν στὸ τέ­λος αἱ­μό­φυρ­το καὶ μι­σο­πε­θα­μέ­νο!… ῾Η Πα­να­γί­α μας ὅ­μως τὸν βο­ή­θη­σε καὶ πά­λι θαυ­μα­τουρ­γι­κὰ μὲ νέ­α της ἐ­πέμ­βα­ση. ῞Ο­μως ἀ­πὸ τό­τε ὁ ῞Ο­σιος θὰ με­ί­νει γιὰ πά­ντα ὁ κυρ­τω­μέ­νος γέ­ρον­τας ἀ­σκη­τὴς καὶ θὰ κρα­τεῖ ἰ­σό­βια ἕ­να ρα­βδὶ στὸ χέ­ρι.

Οἱ ἀ­σκη­τι­κοὶ ἀ­γῶ­νες του θὰ συ­νε­χι­σθοῦν ἀ­κό­μη λί­γα χρό­νια μὲ ἁ­γί­α σι­ω­πὴ καὶ ὑ­πο­μο­νή… ῞Ο­ποι­ον συ­ναν­τοῦ­σε στὸ δά­σος «τοῦ ἔ­κα­νε τα­πει­νὰ ἐ­δα­φι­α­ί­α ὑ­πό­κλι­ση». Καὶ συνέχιζε τὸ δρό­μο του προ­σευ­χό­με­νος «ὑ­πὲρ ὅ­λου τοῦ κό­σμου».

Δὲν θὰ πα­ρα­με­ί­νει ὅ­μως ἀ­κό­μη γιὰ πο­λὺ στὴν ἀ­γα­πη­μέ­νη ἐ­ρη­μί­α του. Ὁ Θε­ὸς θὰ κα­λέ­σει τὸν Ἅ­γιό του καὶ πά­λι στὴν ἱ­ε­ρὰ Μο­νή του.

Ἐ­πι­στρέ­φον­τας ὁ ὅ­σιος ἀ­πὸ τὴν ἐ­ρη­μί­α στὴν ἱ­ε­ρὰ Μο­νὴ δι­α­μέ­νει σὲ ἕ­να στε­νὸ κελ­λά­κι. Γιὰ πόρ­τα εἶ­χε το­πο­θε­τή­σει ὄρ­θιο ἕ­να φέ­ρε­τρο, τὸ δι­κό του. Γιὰ στρῶ­μα του εἶ­χε ἕ­να τσου­βά­λι ἀ­πὸ πέ­τρες καὶ γιὰ κά­θι­σμα ἕ­ναν κορ­μὸ δέν­δρου. Καὶ πά­ντα ἔ­και­γε ἕ­να ἀ­κο­ί­μη­το καν­τή­λι μπρο­στὰ στὴν ἀ­γα­πη­μέ­νη του εἰ­κό­να τῆς Πα­να­γί­ας τῆς Γλυ­κο­φι­λο­ύ­σης ἢ «Τῆς πά­ντων χα­ρᾶς», ὅ­πως τοῦ ἄ­ρε­σε νὰ ὀ­νο­μά­ζει τὴν ῾Υ­πε­ρα­γί­α Θε­ο­τό­κο. ῾Η ψυ­χὴ τοῦ ὁ­σί­ου Σε­ρα­φεὶμ ἦ­ταν πλημ­μυ­ρι­σμέ­νη ἀ­πὸ τοὺς καρ­ποὺς τοῦ Ἁ­γί­ου Πνε­ύ­μα­τος, εἶ­χε μέ­σα της πλοῦ­το ἀ­ρε­τῶν καὶ θε­ί­ας Χάριτος. Τὸ πρό­σω­πό του ἦ­ταν καὶ αὐ­τὸ πά­ντα φω­τει­νὸ καὶ πρό­σχα­ρο… Εἶ­χε φθά­σει πλέ­ον ἡ ὥ­ρα νὰ ἀ­να­δει­χθεῖ καὶ «στά­ρετς», δη­λα­δὴ φω­τι­σμέ­νη μορ­φή! Με­γά­λος δι­δά­σκα­λος καὶ κα­θο­δη­γὸς τῆς Ρω­σί­ας, σύγ­χρο­νος Ἀ­πό­στο­λος Χρι­στοῦ… ῾Η Πα­να­γί­α μας ἦ­ταν αὐ­τὴ ποὺ τοῦ ἄ­νοι­ξε καὶ πά­λι τὸν νέ­ο δρό­μο αὐ­τῆς τῆς δι­α­κο­νί­ας.

Ἀ­πὸ τώ­ρα ὁ ὅ­σιος στά­ρετς Σε­ρα­φεὶμ τοῦ Σάρωφ γί­νε­ται ὁ πο­λύ­τι­μος κα­θο­δη­γὸς τοῦ κό­σμου ὅ­λου. Καὶ τῶν μο­να­χῶν καὶ τῶν λα­ϊ­κῶν. Τοὺς μο­να­χοὺς τοὺς συμ­βο­ύ­λευ­ε νὰ ἀγαποῦν τὴν ἄ­σκη­ση, νὰ ἔ­χουν ζῆ­λο καὶ προ­θυ­μί­α, νὰ ζοῦν μὲ ἀ­κρί­βεια τὸ ἀγ­γε­λι­κὸ ἦ­θος τοῦ μο­να­χι­κοῦ βί­ου. Ἔ­λε­γε στὶς μο­να­χὲς τῆς ἱ­ε­ρᾶς Μο­νῆς τοῦ Ντι­βέ­γι­ε­βο· «Νὰ ἔ­χε­τε πά­ντα τὰ χέ­ρια στὸ ἐρ­γό­χει­ρο καὶ τὰ χε­ί­λη στὴν προ­σευ­χή». Ἀλ­λὰ καὶ πρὸς τὸν πο­νε­μέ­νο λα­ὸ τῆς Ρω­σί­ας ἦ­ταν πά­ντα ἀ­νοι­κτὸς γιὰ βο­ή­θεια. Εἶ­χε πά­ντα τὴν πόρ­τα τοῦ κελ­λιοῦ του ἀ­νοι­κτή. ῾Υ­πο­δε­χό­ταν ὅ­λους πά­ντα μὲ τὴ φρά­ση «Χα­ρά μου, Χρι­στὸς Ἀ­νέ­στη». Ἰ­δι­α­ί­τε­ρα στορ­γι­κὸς ἦ­ταν πρὸς ὅ­σους ἦ­σαν βα­ριὰ πλη­γω­μέ­νοι ἀ­πὸ τὴν ἁ­μαρ­τί­α.

Μὲ τὸν χα­ρι­τω­μέ­νο καὶ στορ­γι­κὸ λό­γο του καὶ μὲ τὴν πη­γα­ί­α καὶ εἰ­λι­κρι­νῆ ἀ­γά­πη του ἔ­καμ­πτε καὶ τοὺς πλέ­ον σκλη­ροὺς ἀν­θρώ­πους. Τοὺς ἄλ­λα­ζε τὶς προ­ο­πτι­κές. Με­τα­μόρ­φω­νε τὶς ψυ­χές τους. Καὶ τοὺς ὁ­δη­γοῦ­σε μέ τή με­τά­νοι­α στὸν Χρι­στό. Μὲ τὸ δι­ο­ρα­τι­κό του χά­ρι­σμα μπο­ροῦ­σε νὰ ἀ­παν­τᾶ σὲ προ­βλή­μα­τα τῶν ἀν­θρώ­πων ποὺ ἔ­γρα­φαν σὲ ἐ­πι­στο­λές, χω­ρὶς νὰ τὶς ἀ­νο­ί­ξει. Πα­ρα­δο­μέ­νος στὴ Χάρη τοῦ Θε­οῦ ὁ Ἅ­γιος καὶ φω­τι­σμέ­νος πλο­ύ­σια ἀ­πὸ τὸ Πα­νά­γιο Πνεῦ­μα κα­θο­δη­γοῦ­σε μὲ στα­θε­ρό­τη­τα, χω­ρὶς νὰ ἔ­χει ἐ­σω­τε­ρι­κὲς ἀμφιβο­λί­ες γιὰ τὶς συμ­βου­λὲς ποὺ ἔ­δι­νε. Σέ ἄλ­λους ἦ­ταν ἐ­πι­ει­κής, σέ ἄλ­λους αὐ­στη­ρός, σέ ἄλ­λους συγ­κα­τα­βα­τι­κὸς ἢ σι­ω­πη­λός. Ὅ­λοι ἔ­φευ­γαν συγ­κλο­νι­σμέ­νοι. Ἤ­ξε­ραν πὼς ὑπάρ­χει δί­πλα τους ἕ­νας Ἅ­γιος ποὺ τοὺς ὑ­πε­ρα­γα­πᾶ, ποὺ φρον­τί­ζει γιὰ τὴ σω­τη­ρί­α τους, ποὺ προ­σε­ύ­χε­ται μὲ χι­λι­ά­δες μνη­μο­νε­ύ­μα­τα «ζώ­ντων καὶ κε­κοι­μη­μέ­νων». Γιὰ κά­θε ἕνα ἀ­πὸ αὐ­τοὺς ἄ­να­βε καὶ ἕ­να κε­ρὶ στὸ κελ­λί του. Καὶ ἦ­ταν ἐ­κεῖ μέ­σα ὅ­λα πά­ντο­τε φω­τι­σμέ­να. Ὁ ὅ­σιος ἐ­πί­σης εἶ­χε χα­ρι­τω­θεῖ ἀ­πὸ τὸν Θε­ὸ καὶ μὲ τὸ χά­ρι­σμα τῆς θαυματουργίας. Πολ­λοὶ ἀ­σθε­νεῖς μὲ τὴν δύ­να­μη τῆς θερ­μῆς προ­σευ­χῆς του θε­ρα­πε­ύ­ον­ταν. Γνω­στὴ εἶ­ναι ἡ ἰ­α­μα­τι­κὴ χά­ρη τῆς «πη­γῆς τοῦ πα­τρὸς Σε­ρα­φε­ίμ».

Συ­νη­θι­σμέ­νη συμ­βου­λὴ τοῦ ὁ­σί­ου γέ­ρον­τος ἦ­ταν: «Χα­ρά μου, ἀ­πό­κτη­σε πνεῦ­μα εἰ­ρή­νης, καὶ τό­τε χι­λι­ά­δες ψυ­χὲς θὰ σω­θοῦν κον­τά σου». Μνη­μει­ώ­δης ἀ­κό­μη πα­ρέ­μει­νε καὶ ὁ δι­ά­λο­γος ποὺ εἶ­χε μὲ ἕ­ναν πλο­ύ­σιο γαι­ο­κτή­μο­να, τὸν Μο­το­βί­λωφ. Με­τα­ξὺ τῶν ἄλ­λων στὴν ἐ­ρώ­τη­ση τοῦ Μο­το­βί­λωφ «Ποῖ­ος εἶ­ναι ὁ σκο­πὸς τῆς πνευ­μα­τι­κῆς ζω­ῆς;» ὁ ἅ­γιος ἀπά­ντη­σε· «῾Η ἀ­πό­κτη­ση τοῦ Ἁ­γί­ου Πνε­ύ­μα­τος ποὺ λαμ­βά­νου­με μὲ τὰ ἀ­γα­θὰ ἔρ­γα ποὺ μᾶς συ­νι­στᾶ ἡ ᾿Εκ­κλη­σί­α καὶ προ­παν­τὸς μὲ τὴν προ­σευ­χή». Καὶ τό­τε ἀ­ξι­ώ­θη­κε ἀ­πὸ τὸν Θε­ὸ ὁ Μο­το­βί­λωφ νὰ δεῖ τὸν ὅ­σιο Σε­ρα­φεὶμ μέ­σα στὴν πα­ρου­σί­α τοῦ Ἁ­γί­ου Πνε­ύ­μα­τος ὁ­λο­φώ­τει­νο καὶ ὁ­λό­λαμ­προ. Καὶ νὰ αἰ­σθαν­θεῖ, πα­ρό­λο ποὺ ἦ­ταν ὅ­λα γύ­ρω χι­ο­νι­σμέ­να, «μιὰ θέρ­μη καὶ μιὰ εὐ­ω­δί­α ποὺ δὲν εἶ­χε ξα­να­νι­ώ­σει πο­τέ», κα­θὼς ἐ­πί­σης καὶ «μιὰ ἄ­φα­τη χα­ρὰ καὶ μιὰ εἰ­ρή­νη καὶ γα­λή­νη» ποὺ δὲν μπο­ροῦ­σε νὰ ἐκ­φρά­σει μὲ λό­για. ῏Η­ταν ὅ­λα αὐ­τὰ μιὰ μο­να­δι­κὴ «αἰ­σθη­τὴ ἐμ­πει­ρί­α», ποὺ στε­ρέ­ω­σε τὸν Μο­το­βί­λωφ στὴν πνευ­μα­τι­κὴ ζωή.

Ἀ­ξί­ζει νὰ ση­μει­ω­θεῖ ἀ­κό­μη ὅ­τι ὁ ὅ­σιος Σε­ρα­φεὶμ προ­φή­τευ­σε μὲ πό­νο ψυ­χῆς τὴν ἐ­περ­χο­μέ­νη λα­ί­λα­πα τοῦ ἀ­θε­ϊ­σμοῦ, ποὺ θὰ ἔ­πλητ­τε γιὰ ἑ­βδο­μῆν­τα χρό­νια τὴν Ρω­σι­κὴ ᾿Εκκλησί­α.

Ἔ­φθα­σε ὅ­μως καὶ ἡ πο­λυ­πό­θη­τη γι᾿ αὐ­τὸν ὥ­ρα τῆς ἀ­να­χω­ρή­σε­ώς του ἀ­πὸ τὸν κό­σμο. Εἶ­χε λά­βει μά­λι­στα καὶ πλη­ρο­φο­ρί­α γιὰ τὸ γε­γο­νὸς αὐ­τὸ ἀ­πὸ τὴν Πα­να­γί­α μας. Καὶ περίμε­νε μὲ χα­ρά… Ἀ­φοῦ κοι­νώ­νη­σε τὰ Ἄ­χραν­τα Μυ­στή­ρια καὶ προ­σκύ­νη­σε τὶς ἅ­γι­ες εἰ­κό­νες, εὐ­λό­γη­σε τοὺς ἀ­δελ­φοὺς τῆς Μο­νῆς του λέ­γον­τας: «Φρον­τί­στε γιὰ τὴν σω­τη­ρί­α σας. Ἀ­γρυ­πνεῖ­τε! Σᾶς ἑ­τοι­μά­ζον­ται στέ­φα­νοι». Καὶ ἐ­κοι­μή­θη σὲ ἡ­λι­κί­α 70 ἐ­τῶν γο­να­τι­στὸς ψέλ­νον­τας ὕ­μνους τοῦ Πάσχα, ὅ­πως τοῦ ἄ­ρε­σαν πά­ντο­τε. ῏Η­ταν τό­τε 1η Ἰ­α­νου­α­ρί­ου τοῦ ἔ­τους 1833(*).

Στὶς 19 Ἰ­ου­λί­ου τοῦ 1903 ἀ­νε­κη­ρύ­χθη ἐ­πί­ση­μα Ἅ­γιος πα­ρου­σί­ᾳ τῶν ἐκ­κλη­σι­α­στι­κῶν καὶ πο­λι­τι­κῶν ἀρ­χό­ντων τῆς Ρω­σί­ας καὶ μυ­ρι­ά­δων κό­σμου ποὺ κα­τέ­φθα­σε νὰ τι­μή­σει τὸν ὅ­σιο Πα­τέ­ρα του. Τὶς ἡ­μέ­ρες μά­λι­στα ἐ­κεῖ­νες ἔ­γι­ναν πολ­λὰ θα­ύ­μα­τα τοῦ Ἁ­γί­ου σὲ ἀ­σθε­νεῖς… Δυ­στυ­χῶς ὅ­μως τὰ χα­ρι­τό­βρυ­τα ἱ­ε­ρὰ του Λε­ί­ψα­να κα­τὰ τὴν πε­ρί­ο­δο τοῦ ἀ­θε­ϊ­σμοῦ (ἀ­πὸ τὸ 1926) κλά­πη­καν. ῾Η ἀ­γά­πη ὅ­μως τοῦ Θε­οῦ τὰ φα­νέ­ρω­σε. Τὸ 1991 βρέ­θη­καν ἐγ­κα­τα­λε­λειμ­μέ­να στὶς ἀ­πο­θῆ­κες τοῦ Μου­σε­ί­ου Ἀ­θε­ΐ­ας στὴν Ἁ­γί­α Πε­τρο­ύ­πο­λη. Ἀνεκλάλητη ἦ­ταν τό­τε ἡ χα­ρὰ ὅ­λου τοῦ μαρ­τυ­ρι­κοῦ ρω­σι­κοῦ λα­οῦ. Μέσα σὲ ἕ­να κλῖ­μα παλ­λα­ϊ­κῆς συγ­κι­νή­σε­ως καὶ πα­νη­γυ­ρι­κῶν ἑ­ορ­τα­σμῶν, ἀ­φοῦ τὰ λι­τά­νευ­σαν μέ­σα ἀ­πὸ μεγά­λες πό­λεις τῆς Ρω­σί­ας, τὰ ἐ­να­πέ­θε­σαν μὲ εὐ­λά­βεια στὴν ἱ­ε­ρὰ γυ­ναι­κε­ί­α Μο­νὴ τοῦ Ντι­βέ­γι­ε­βο, ποὺ ὁ ἴ­διος εἶ­χε ἱ­δρύ­σει κον­τὰ στὴν πε­ρι­ο­χὴ Σάρωφ.

Ὁ ὅ­σιος Σε­ρα­φεὶμ τοῦ Σάρωφ μὲ τὴ ζωή του μᾶς ἀ­πέ­δει­ξε πὼς κά­θε ἄν­θρω­πο, σ᾿ ὅ­ποι­α ἐ­πο­χὴ καὶ ἂν γεν­νη­θεῖ καὶ ὁ­που­δή­πο­τε κι ἂν ζεῖ, ἂν ἀ­γα­πή­σει τὸν Θε­ὸ ἀ­λη­θι­νά, ὁ Θε­ὸς τὸν πλημ­μυ­ρί­ζει μὲ τὴν πα­ρου­σί­α τοῦ Ἁ­γί­ου Πνε­ύ­μα­τος. Καὶ τοῦ δί­νει τὰ πα­νά­κρι­βα δῶ­ρα του τῆς δι­κῆς του χα­ρᾶς καὶ εἰ­ρή­νης. Γίνεται τό­τε ὁ ἄν­θρω­πος αὐ­τὸς πρό­τυ­πο γιὰ τοὺς συ­ναν­θρώ­πους τῆς ἐ­πο­χῆς του, ἀλ­λὰ καὶ στή­ριγ­μα γιὰ τὶς με­τέ­πει­τα γε­νε­ές. Ἀ­πο­κτᾶ φή­μη παγ­κό­σμια, καὶ δό­ξα καὶ τι­μή.

Ἄς πα­ρα­κα­λοῦ­με τὸν Θε­ὸ νὰ ἀ­να­δει­κνύ­ει καὶ σή­με­ρα μέ­σα στὴν πα­γω­μέ­νη ἐ­πο­χή μας ἁ­γί­ους ὁ­λο­φώ­τει­νους σὰν τὸν ὅ­σιο Σε­ρα­φεὶμ τοῦ Σάρωφ! Τοὺς ἔ­χου­με ἀ­πό­λυ­τη ἀ­νά­γκη!

 Ἀ­πό τό πε­ρι­ο­δι­κό «Ο ΣΩΤΗΡ»

Ο άγιος Σεραφείμ του Σαρώφ περί Αγίου Πνεύματος

Ειρήνης Γκοραίνωφ, Ο Άγιος Σεραφείμ του Σαρώφ,
εκδ . Τήνος, Αθήνα, σ. 188-199, μτφρ . Π. Κ. Σκουτέρη

- Πάτερ μου, είπε ο Μοτοβίλωφ, μιλάτε πάντα για την απόκτηση της Χάριτος του Αγίου Πνεύματος σαν το σκοπό της χριστιανικής ζωής. Πως όμως μπορώ να την αναγνωρίσω; Οι καλές πράξεις είναι ορατές. Πως όμως μπορεί να γίνη ορατό το Άγιο Πνεύμα; Πως μπορώ να ξέρω, αν Αυτό είναι μαζί μου ή όχι;

- Στην εποχή που ζούμε, απάντησε ο στάρετς, φθάσαμε σε τέτοια χλιαρότητα στην πίστη και σε τέτοια έλλειψη ευαισθησίας ως προς την κοινωνίαν μας με τον Θεό, που έχουμε απομακρυνθή ολοκληρωτικά από την αληθινή χριστιανική ζωή. Διάφορα χωρία της Αγίας Γραφής μας φαίνονται σήμερα παράξενα. Παραδείγματος χάριν, διαβάζουμε ότι ο Απόστολος Παύλος εμποδίσθηκε από το Άγιο Πνεύμα να κηρύξη τον λόγο στην Ασίαν, άλλα, ότι το Πνεύμα τον συνώδευσε όταν πήγε στη Μακεδονία. Σε αρκετά χωρία της Άγιας Γραφής αναφέρονται εμφανίσεις του Θεού στον άνθρωπο. Σήμερα μερικοί λένε: «Είναι δυνατόν να δεχθούμε ότι άνθρωποι μπορούν να δουν τον Θεό μ' ένα τόσο συγκεκριμένο τρόπο; Υπό το πρόσχημα της μορφώσεως, της επιστήμης, μπλεχτήκαμε σε ένα τέτοιο σκοτάδι αγνωσίας, που βρίσκομε αδιανόητα όλα αυτά για τα οποία οι παλαιοί είχαν μια γνώση αρκετά σαφή, ώστε να μπορούν να μιλούν αναμεταξύ τους για τις εκδηλώσεις του Θεού προς τους ανθρώπους σαν για πράγματα πασίγνωστα και καθόλου παράξενα.

«Ο Αβραάμ, ο Ιακώβ, ο Μωϋσής είδαν τον Θεό. Η στήλη της πύρινης νεφέλης --το Άγιο Πνεύμα- χρησίμευε για οδηγός στον Εβραϊκό λαό μέσα στην έρημο. Οι άνθρωποι έβλεπαν τον Θεό και το Πνεύμα του όχι σε όνειρο ή σε έκσταση - που είναι καρποί μιας αρρωστημένης φαντασίας - αλλά στην πραγματικότητα. Έτσι απρόσεκτοι που γίναμε, αντιλαμβανόμαστε τα λόγια της Γραφής αλλοιώτικα απ' ό,τι θάπρεπε . Και όλα αυτά, γιατί, αντί να αναζητούμε τη χάρη, την εμποδίζουμε από διανοητική υπεροψία να έλθη να κατοίκηση στις ψυχές μας».

[Για τον στάρετς, όπως και για τους Πατέρες της Εκκλησίας, ο Αδάμ κυριαρχεί στην ιστορία όχι μόνο στην ανθρώπινη αλλά και όλης της κρίσεως. Η σκέψη του δεν έρχεται σε αντίφαση με τις διάφορες επιστημονικές θεωρίες για την καταγωγή του ανθρώπου. Κατ' αυτόν, ο Αδάμ δημιουργήθηκε ζώον, όμοιο με τάλλα πλάσματα που ζουν στη γη, αν και ανώτερος απ' όλα αυτά. Θα έμενε ζώο, αν δεν είχε δεχθή «την πνοή της ζωής» - το Πνεύμα- που τον έκανε συγγενή με το Θεό. Ο άνθρωπος μόνο εζωοποιήθηκε από την ίδια την πνοή του Θεού, η ύπαρξή του θεμελιώνεται απ' ευθείας στη χάρη του Αγίου Πνεύματος» λέγουν οι Πατέρες της Εκκλησίας. Ο Θεός έδωσε στην Εύα την ίδια σοφία και εφύτευσε στο μέσον του Παραδείσου το Δένδρο της Ζωής. Για τον στάρετς Σεραφείμ, όπως και για τον Μάξιμο τον Ομολογητή, το Δένδρο της Ζωής και το Δένδρο της Γνώσεως του Καλού και του Κακού δεν είναι παρά ένα και το αυτό δένδρο, σύνολο της δημιουργίας. «Όταν ο άνθρωπος θέλησε να οικειοποιηθή τα πράγματα του Θεού χωρίς το Θεό, πριν από τον θεό και όχι κατά τον Θεό» (1), και γεύτηκε από τους καρπούς του Δένδρου της Γνώσεως του Καλού και του Κακού, έμαθε να ξεχωρίζη το καλό από το κακό και υπέκυψε σε όλες τις αθλιότητες που αυτό επέφερε. Όχι μόνο ο Αδάμ, αλλά ολόκληρη η φύση παραδόθηκε δι ' αυτούς λεία στο θάνατο. Η χάρη του Αγίου Πνεύματος είχε πια χαθή .

« Παρ ' όλα αυτά, δίδασκε ο στάρετς, αυτό δεν εσήμαινε πως το Πνεύμα αποτραβήχθηκε εντελώς από τον κόσμο. Παρά το έγκλημά του, ο Κάϊν μπόρεσε να καταλάβη τις θείες επιπλήξεις, ο Νώε μπόρεσε να συνομιλήση με τον Θεό. Ο Αβραάμ είδε τον Θεόν και «την ημέρα του» και εχάρη . Το Άγιον Πνεύμα μίλησε δια των προφητών.

Με μια δύναμη μικρότερη βέβαια απ' ό,τι στον εκλεκτό λαό, η παρουσία του Αγίου Πνεύματος εκδηλωνόταν αντιστοίχως και στους εθνικούς. Οι παρθένες - σίβυλλες προφήτευαν και φύλαγαν την αγνότητα τους για έναν άγνωστο Θεό.

»Χωρίς αυτή την άμεση γνώση της ενεργείας του Αγίου Πνεύματος, που διατηρήθηκε μέσα στην ανθρωπότητα, πως θα μπορούσαμε να ξέρουμε εάν είχε έλθει ο καιρός που η γυναίκα θα συνέτριβε την κεφαλή του όφεως, όπως είχε υποσχεθή ο Θεός στον Αδάμ και την Εύα ;

Ο Άγιος Συμεών αναγγέλλει πως με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος αναγνώρισε το παιδίον ως τον Λυτρωτή Χριστόν .

Για να ολοκλήρωση το έργον της Λυτρώσεως, ο Κύριος μας μετά την Ανάσταση του, «ενεφύσησε» στους Αποστόλους και τους ξανάδωσε την ίδια πνοή ζωής, που ο Αδάμ είχε χάσει - την Χάρη του Αγίου Πνεύματος.

«Πριν να ανεβή προς τον Πατέρα, ο Χριστός υποσχέθηκε ότι θα στείλη στον κόσμο το Άγιον Πνεύμα, ως Παράκλητο, που θα διδάξη την αλήθεια στους Αποστόλους και στους διαδόχους τους και θα τους υπενθύμιζε όλα αυτά που είχε πη, όταν ήταν εδώ κάτω στη γη.

Ήλθε η Πεντηκοστή, και μαζί μ' αυτήν η Εκκλησία.

Αυτή η ίδια η χάρη που χορηγείται από το πυρ του Αγίου Πνεύματος μας δίνεται μέσα στο μυστήριο του Βαπτίσματος. Επισφραγίζεται δια του μυστηρίου του ελαίου που δίδεται με το άγιο χρίσμα στα μέλη του σώματος μας και κατά το οποίο ο ιερεύς επαναλαμβάνει: « Σφραγίς δωρεάς Πνεύματος Αγίου».

Άρα λοιπόν, ρώτησε ο στάρετς, σε τι άλλο βάζουμε τις σφραγίδες μας παρά πάνω σε δοχεία που το περιεχόμενο τους είναι ιδιαίτερα πολύτιμο; Και τι μπορεί νάναι πιο πολύτιμο από τα δώρα του Αγίου Πνεύματος, που δεχόμαστε μέσα στο μυστήριο του Βαπτίσματος;

Αυτή η χάρη, που την δεχόμαστε με το Βάπτισμα, είναι τόσο μεγάλη, τόσο σημαντική για τον άνθρωπο, που δεν του αφαιρείται ακόμη και αν γίνη αιρετικός. Αν δεν αμαρτάναμε ποτέ μετά το βάπτισμα μας, θα είμαστε υπηρέται του Θεού άγιοι και άσπιλοι. Τα δυστύχημα είναι, ότι εμείς προχωρώντας στην ηλικία δεν αυξάνουμε «σοφία και ηλικία» ( Λουκ . 2, 52), όπως έκανε ο Κύριος μας Ιησούς Χριστός, αλλά αντίθετα φθειρόμαστε όλο και περισσότερο και γινόμαστε αμαρτωλοί, απεχθώς μάλιστα αμαρτωλοί, αφού χάσαμε τη χάρη που είχαμε δεχθή στην αρχή. Αν παρ ' όλα αυτά ο αμαρτωλός άνθρωπος αποφασίση να ξαναγυρίση στον Θεό ακολουθώντας την οδό της μετανοίας, πρέπει να εξάσκηση τις αρετές, τις αντίθετες προς τα αμαρτήματα που είχε διαπράξει. Θα ξαναβρή τότε μέσα του το Άγιο Πνεύμα να ενεργή και να θεμελιώνη τη Βασιλεία του Θεού. Γιατί δεν ελέχθη μάταια: «Ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ ἐντός ὑμῶν ἐστιν » ( Λουκ . 17, 21). Και «ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν βιάζεται καί βιασταί ἁρπάζουσιν αυτήν» ( Ματθ . 11, 12).

Δεῦτε, λέει ο Κύριος, καί ἐάν ὦσιν αἱ ἁμαρτίαι ὑμῶν ὡς φοινικοῦν, ὡς χιόνα λευκανῶ » ( Ησ . 1, 18) .

Εισχωρώντας μέσα στο μυστήριο ο Άγιος Ιωάννης ο Ευαγγελιστής είδε τέτοιους ανθρώπους μπροστά στο θρόνο του Θεού, ντυμένους με λευκά ενδύματα, με φοίνικες στα χέρια τους σαν σημάδι της νίκης και να ψάλλουν «Αλληλούια». Η ομορφιά των ύμνων των δεν είχε το όμοιό της.

«Μιλώντας γι αυτούς τους ανθρώπους ο Άγγελος του Θεού είπε: « Οὗτοί εἰσιν οἱ ἐρχόμενοι ἐκ τῆς θλίψεως τῆς μεγάλης καί ἔπλυναν τάς στολάς αὐτῶν καί ἐλεύκαναν αὐτάς ἐν τῷ αἵματι τοῦ ἀρνίου » ( Αποκ . 7, 14) . « Ἔπλυναν » μέσα στον πόνο· « ἐλεύκαναν » κοινωνώντας τα άχραντα μυστήρια του Σώματος και του Αίματος του Αρνίου , που προαιώνια θέλησε να θυσιασθή και ακόμη και σήμερα θυσιάζεται και μελίζεται, ουδέποτε όμως δαπανάται, για να μας κάνη κοινωνούς στην αιώνια ζωή.

Η ευχαριστία μας έχει δοθή σαν αντάλλαγμα αυτού του καρπού του δένδρου της ζωής, από το οποίον ο εχθρός, ο Εωσφόρος, θέλησε να αποστέρηση την ανθρωπότητα.

Παρ ' όλο που αποπλάνησε την Εύα και μαζί μ' αυτήν έπεσε κι' ο Αδάμ, ο Θεός όχι μόνο έστειλε στους απογόνους τους ένα Λυτρωτή που με τον θάνατο του ενίκησε τον Θάνατο, αλλά και στο πρόσωπο της Μαρίας της Μητέρας του Θεού, της Αειπαρθένου, μας έδωσε μια συνήγορο που τίποτε δεν μπορεί να την αποθαρρύνη . Αφού συνέτριψε την κεφαλή του όφεως, μεσιτεύει για μας αδιάκοπα προς τον θείο Υιό της και κερδίζει πάντοτε, ακόμα και αν πρόκειται για τους πιο βδελυρούς αμαρτωλούς. Ονομάζεται «η Μάστιξ των δαιμόνων», γιατί είναι αδύνατο στο Σατανά να καταστρέψη έναν άνθρωπο που κατέφυγε στην βοήθεια της Μητέρας του Θεού».

Φως

Πώς όμως να αναγνώριση κανείς την διαφορά ανάμεσα στην ενέργεια του Αγίου Πνεύματος και την ενέργεια του άρχοντος του σκότους;

«Το Πνεύμα του Θεού, λέει ο στάρετς, «επαναφέρει αδιάκοπα στη μνήμη μας τα λόγια του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού και γεμίζει τις καρδιές μας με χαρά και ειρήνη (2). Ενώ το σατανικό πνεύμα, τα πονηρά, εργάζεται κατ' αντίστροφη έννοια. Οι ενέργειες του επάνω μας είναι θορυβώδεις, μας παρακινούν προς την ανταρσία και μας κάνουν σκλάβους της σαρκικής αμαρτίας, της ματαιοδοξίας και της υπερηφάνειας..

«ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΕΙΝΑΙ ΦΩΣ».

«Πολλές φορές ο Κύριος φανερώθηκε στα μάτια των ανθρώπων, που ήθελε να φωτίση, με τη θέα της Χάριτος του Αγίου Πνεύματος που είναι φως. Θυμηθήτε την Μεταμόρφωση του Κυρίου πάνω στο Θαβώρ . « Καί ἐγένετο ἐν τῷ προσεύχεσθαι αὐτόν τό εἶδος τοῦ προσώπου αὐτοῦ ἕτερον καί ὁ ἱ ματισμός αὐτοῦ λευκός ἐξαστράπτων, καί ἰδού ἄνδρες δύο συνελάλουν αὐτῷ, οἵτινες ἦσαν Μωυσῆς καί Ἠλίας » ( Λουκ . 9, 29-30) - λουσμένοι με το ίδιο φως... Επίσης η χάρις του Αγίου Πνεύματος εμφανίζεται σαν ένα άρρητο φως σε όλους αυτούς που ο θεός επιθυμεί να φανερωθή .

- Μα Μπάτουσκα, επέμενε ο Μοτοβίλωφ, με ποιό τρόπο μπορώ να αναγνωρίσω την παρουσία της χάριτος του Αγίου Πνεύματος μέσα μου;

- Είναι πολύ απλό, φίλε του Θεού. Ο Θεός λέγει: «Όλα είναι απλά γι' αυτόν που αποκτά τη σοφία». Το κακό με μας είναι, ότι δεν αναζητούμε αυτήν τη θεϊκή Σοφία, η οποία, επειδή δεν είναι «εκ του κόσμου», δεν είναι και αλαζονική. Μιλώντας γι' αυτή τη Σοφία, ο Κύριος είπε: «Ὁ Θεός θέλει πάντας ἀνθρώπους σωθῆναι καί εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν ». Και μιλώντας προς τους Αποστόλους: « Οὕτω καί ὑμεῖς ἀσύνετοί ἐστε ;» ( Μαρκ . 7, 18) . « Οὐδέποτε ἀνέγνωτε ἐν ταῖς γραφαῖς » ( Ματθ . 21, 42) . Αφού όμως ήλθε επ' αυτούς τα Άγιον Πνεύμα, ο Θεός διήνοιξε τις διάνοιες τους και έτσι μπορούσαν και έγραφαν: « Ἔδοξε τῷ Ἁγίῳ Πνεύματι καί ἡμῖν ». . .

«Ωστόσο», ξανάρχισε ο Μοτοβίλωφ, «συνεχίζω να μη καταλαβαίνω πως μπορώ να είμαι σίγουρος ότι βρίσκομαι μέσα στο Άγιο Πνεύμα, να αναγνωρίσω μέσα μου την αληθινή του παρουσία».

- Σας είπα ήδη, φίλε του Θεού, πως είναι πολύ απλό. Τι σας χρειάζεται παραπάνω;

- Μου χρειάζεται να μπορέσω να το καταλάβω ακόμη καλλίτερα!

«Τότε», γράφει ο Μοτοβίλωφ, «ο πατήρ Σεραφείμ με έπιασε από τους ώμους και είπε»:

- Είμαστε και οι δυο μέσα στην πληρότητα του Αγίου Πνεύματος. Γιατί δεν με κοιτάζεις;

- Δεν μπορώ, Μπάτουσκα, ξεπετάγονται κεραυνοί από τα μάτια σας. Το πρόσωπο σας έγινε πιο φωτεινό και από τον ήλιο...

- Μη φοβάστε. Γίνατε και σεις τόσο φωτεινός όσο και γω . Και σεις τώρα είσαστε μέσα στην πληρότητα του Αγίου Πνεύματος, αλλοιώς δεν θα μπορούσατε να με δήτε .

Και γέρνοντας το κεφάλι του προς το μέρος μου, μου είπε στ' αυτί:

- Ευχαριστήστε τον Κύριο, που σας παραχώρησε αυτή τη χάρη. Είδατε - ούτε το σημείο του σταυρού έκανα. Μέσα στην καρδιά μου νοερά μόνο προσευχήθηκα. «Κύριε, αξίωσέ τον να δη καθαρά με τα σωματικά μάτια, την κάθοδο του Αγίου Πνεύματος, όπως στους εκλεκτούς σου δούλους, όταν ευδόκησες να τους φανερωθής μέσα στη μεγαλοπρέπεια της δόξης Σου!» Και αμέσως, δ Θεός εισάκουσε την ταπεινή προσευχή του φτωχού Σεραφείμ. Πως να μην τον ευχαριστήσουμε γι' αυτό το καταπληκτικό δώρο που χάρισε στους δυό μας; Ακόμη και στους μεγάλους ερημίτες ο Θεός δεν φανερώνει πάντα έτσι τη Χάρη του. . . Γιατί δεν με κοιτάζετε στα μάτια; Κοιτάξτε με χωρίς φόβο. Ο Θεός είναι μαζί μας!

«Τον κοίταζα και ένοιωσα να με συνεπαίρνη ένας ακόμη μεγαλύτερος φόβος. Φαντασθήτε να σας μιλάη ένας άνθρωπος και το πρόσωπο του να βρίσκεται σαν στα κέντρο ενός μεσημεριάτικου ήλιου. Βλέπετε τις κινήσεις των χειλιών του, την εναλλασσόμενη έκφραση των ματιών του, ακούτε τον ήχο της φωνής του, νοιώθετε τα χέρια του να σας σφίγγουν τους ώμους, συγχρόνως όμως δεν βλέπετε ούτε τα χέρια του, ούτε το σώμα του, ούτε και το δικό σας, παρά μόνο ένα εκθαμβωτικό φως που απλώνεται ολόγυρα σε απόσταση πολλών μέτρον, φωτίζοντας το χιόνι που καλύπτει το λειβάδι και που πέφτει απαλά πάνω στο μεγάλο στάρετς και σ' εμένα. Πως να περιγράψη κανείς αυτό που δοκίμαζα τότε;»

- Τι αισθάνεσθε ; ρώτησε ο στάρετς .

- Αισθάνομαι εξαιρετικά καλά.

- Πως «καλά»; τι θέλετε να πήτε μ' αυτό το «καλά»;

-Η ψυχή μου είναι γεμάτη με μια ανέκφραστη σιγή και ειρήνη.

- Αυτή είναι η ειρήνη, για την οποία. μιλούσε ο Κύριος, όταν έλεγε στους μαθητάς του: « Εἰρήνην τήν ἐμήν δίδωμι ὑμῖν · οὐ καθώς ὁ κόσμος δίδωσιν, εγώ δίδωμι ὑμῖν » ( Ιωάν . 14, 27) . « Εἰ ἐκ τοῦ κόσμου ἦτε, ὁ κόσμος ἄν τό ἴδιον ἐφίλει · ὅτι δέ ἐκ τοῦ κόσμου οὔκ ἐστέ, ἀλλ ' ἐγώ ἐξελεξάμην ἡμᾶς ἐκ τοῦ κόσμου, δια τοῦτο μισεῖ ὑμᾶς ὁ κόσμος» ( Ιωάν . 15, 19). Σ' αυτούς τους ανθρώπους που διαλέχτηκαν από τον Θεό και μισήθηκαν από τον κόσμο, τους δίνει ο Θεός την ειρήνη, την οποία και σεις τώρα αισθάνεσθε, αυτήν την ειρήνην, όπως λέει ο απόστολος « τήν πάντα νοῦν ὑπερέχουσαν ». Ο Σωτήρας μας την ονομάζει δική Του ειρήνη, καρπό της δικής Του γενναιοδωρίας και όχι του κόσμου τούτου, γιατί καμμιά επίγεια ευδαιμονία δεν μπορεί να τη δώση . Σταλμένη από ψηλά, από τον ίδιο το Θεό, ονομάζεται ΕΙΡΗΝΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ.

-Πέρα απ' αυτή την ειρήνη, τι άλλο αισθάνεσθε ;

-Μια ασυνήθιστη γλυκύτητα.

-Αυτή είναι η γλυκύτης, για την οποία , μιλούν οι Γραφές: « Μεθυσθήσονται ἀπό ποιότητος οἴκου σου καί τῶν χειμάρρων τῆς τρυφῆς σου ποτιεῖς αὐτούς » ( Ψαλμ . 35, 9). Αυτή η γλυκύτης ξεχειλίζει από τις καρδιές μας και ξεχύνεται μέσα στις φλέβες μας, δίνοντας μας μιαν ανέκφραστη αίσθηση ανέκφραστης απολαύσεως. Τι άλλο αισθάνεσθε ;

- Μια ανείπωτη χαρά.

-Όταν το Άγιο Πνεϋμα κατεβαίνη στον άνθρωπο με την πληρότητα των δωρεών του, η ψυχή του ανθρώπου γεμίζει με μια απερίγραπτη χαρά, γιατί το Άγιο Πνεύμα αναδημιουργεί μέσα στη χαρά κάθε τι που εγγίζει . Αυτή είναι η χαρά για την οποία μιλάει ο Κύριος στο Ευαγγέλιο: «Ἡ γυνή ὅταν τίκτῃ, λύπην ἔχει, ὅτι ἦλθεν ἡ ὥρα αὐτῆς · ὅταν δέ γέννησῃ τό παιδίον, οὐκέτι μνημονεύει τῆς θλίψεως διά τήν χαράν ὅτι ἐγεννήθη ἄνθρωπος εἰς τόν κόσμον . Καί ὑμεῖς οὖν λύπην μέν νῦν ἔχετε πάλιν δέ ὄψομαι ὑμᾶς καί χαρήσεται ὑμῶν ἡ καρδία, καί τήν χαράν ὑμῶν οὐδείς αἴρει ἀφ ' ὑμῶν » ( Ιωάν . 16, 21 - 22) . Η χαρά που αισθάνεσθε αυτή τη στιγμή στην ψυχή, όσο μεγάλη και παρήγορη και αν είναι, δεν είναι τίποτε, αν συγκριθή μ' αυτήν για την οποία λέει ο Κύριος, δια του στόματος του αποστόλου: «Ἅ ὀφθαλμός οὐκ εἶδε καί οὖς οὐκ ἤκουσε καί ἐπί καρδίαν ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη, ἅ ἠτοίμασεν ὁ Θεός τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν » (Α' Κορ . 2, 9) . Αυτό που μας δίδεται τώρα δεν είναι παρά μια προκαταβολή αυτής της υπέρτατης χαράς. Και αν από τώρα αισθανώμαστε γλυκύτητα, αγαλλίαση και ευεξία, τι να πούμε για εκείνη την άλλη χαρά που μας επιφυλάσσει στον ουρανό, αφού θρηνήσουμε πρώτα εδώ κάτω στη γη;

- Τι άλλο αισθάνεστε, όμως, εκτός απ' αυτό, φίλε του Θεού;

-Μια εξαιρετική θερμότητα.

- Θερμότητα. Πως γίνεται; Μήπως δεν είμαστε χειμώνα καιρό μέσ ' στο δάσος; Το χιόνι είναι κάτω από τα πόδια μας και συνεχίζει να πέφτη . Για τι είδους θερμότητα πρόκειται;

- Είναι μια θερμότητα παρόμοια μ' αυτή που αισθάνεται κανείς σε ατμόλουτρο.

- Και η μυρωδιά μοιάζει με τη μυρωδιά του λουτρού;

-Ω, όχι! τίποτα δεν υπάρχει στη γη που να μπορή να συγκριθή μ' αυτό το άρωμα. Παληά, όταν πήγαινα στο χορό, η μητέρα μου, πριν ξεκινήσω, συχνά με ράντιζε με αρώματα που αγόραζε από τα καλλίτερα καταστήματα και τα πλήρωνε πολύ ακριβά. Η μυρωδιά τους όμως δεν συγκρινόταν μ' αυτά τα αρώματα.

Ο πατήρ Σεραφείμ χαμογέλασε.

-Το ξέρω, είπε, και επίτηδες το κάνω και σας ρωτάω. Έχετε δίκηο, φίλε του Θεού. Με τίποτε δεν μπορεί να συγκριθή η ευωδία που αισθανόμαστε τώρα - η ευωδία του Αγίου Πνεύματος.

«Είπατε λίγο πριν πως έκανε ζέστη, όπως μέσα στο λουτρό, και όμως το χιόνι που καλύπτει τα πάντα δεν λυώνει · άρα αυτή η θερμότης δεν βρίσκεται γύρω στον αέρα, αλλά μέσα σε μας τους ίδιους. Παρακαλάμε στην προσευχή μας να μας θερμαίνη το Πνεύμα». Αυτή η ίδια η ζέστη έκανε τους ερημίτες να μην φοβούνται τον χειμώνα, τυλιγμένοι καθώς ήταν, σαν μέσα σε γούνινο παλτό, στη Χάρη του Αγίου Πνεύματος.

«Και έτσι πρέπει νάναι, γιατί η θεϊκή χάρις κατοικεί μέσα στα βάθη της υπάρξεως μας, στην καρδιά μας. «Ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ ἐντός ὑμῶν ἐστι » ( Λουκ . 17, 21) είπε ο Κύριος. Με τη φράση «βασιλεία τοῦ Θεοῦ » εννοεί τη Χάρη του Αγίου Πνεύματος. Αυτή η βασιλεία βρίσκεται τώρα μέσα μας, μας θερμαίνει, μας φωτίζει, ευχαριστεί τις αισθήσεις μας και γεμίζει με αγαλλίαση την καρδιά μας. Η τωρινή μας κατάσταση μοιάζει με αυτή για την οποία ο Απόστολος Παύλος λέει: « οὐκ ἐστίν ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ βρῶσις καί πόσος, ἀλλα δικαιοσύνη καί εἰρήνη καί χαρά ἐν Πνεύματι Ἁγίῳ » ( Ρωμ . 14, 17). Η πίστη μας δεν στηρίζεται πάνω σε λόγια ανθρώπινης σοφίας, « ἀλλ ' ἐν ἀποδείξει Πνεύματος καί δυνάμεως» (Α' Κορ . 2, 4). Εσύ και εγώ βρισκόμαστε τώρα σ' αυτή την κατάσταση, την οποία εννοούσε ο Κύριος όταν έλεγε: « Ἀμήν λέγω ὑμῖν ὅτι εἰσί τίνες τῶν ὦδε ἐστηκότων, οἵτινες οὐ μή γεύσωνται θανάτου ἕως ἄν ἴδωσι τήν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ ἐληλυθυῖαν ἐν δυνάμει» ( Μαρκ . 9, 1) . Ορίστε λοιπόν, ποια ασύγκριτη χαρά μας παραχώρησε ο Κύριος. Να τι σημαίνει «να βρίσκεται κανείς μέσα στην πληρότητα του Αγίου Πνεύματος!». Αυτό εννοεί ο άγιος Μακάριος της Αιγύπτου όταν γράφει: «Υπήρξα κι' εγώ μέσα στην πληρότητα του Αγίου Πνεύματος».

«Έτσι ταπεινοί που είμαστε, ο Κύριος μας γέμισε κι εμάς από την πληρότητα του Πνεύματος Του του Αγίου. Μου φαίνεται πως τώρα πια δεν θα με ξαναρωτήσετε, φιλόθεε, για τον τρόπο που εκδηλώνεται μέσα στον άνθρωπο η Παρουσία της Χάριτος του Αγίου Πνεύματος. Θα θυμάστε άραγε πάντα αυτή την φανέρωση;»

- Δεν ξέρω, Πάτερ μου, αν θα με αξιώση ο Θεός να κρατήσω για πάντα την ανάμνηση αυτής της Χάριτος με την ίδια καθαρότητα και ενέργεια όπως τώρα.

-Εγώ όμως, απάντησε ο στάρετς, πιστεύω αντίθετα πως ο Θεός θα σας βοηθήση να κρατήσετε όλα αυτά τα πράγματα για πάντα μέσα στη μνήμη σας. Διαφορετικά δεν θα τον είχε αγγίξει τόσο σύντομα η ταπεινή προσευχή μου και δεν θα είχε εκπληρώσει τόσο γρήγορα την επιθυμία του φτωχού Σεραφείμ. Πολύ περισσότερο, γιατί δεν δόθηκε σε σας μόνο, το να δήτε την εκδήλωση αυτής της χάριτος αλλά δια μέσου σας στον κόσμο ολόκληρο, ώστε δυναμωμένος εσείς ο ίδιος, να μπορέσετε να φανήτε χρήσιμος και σε άλλους.

«Όσο για τη διαφορετική κατάσταση μας, για το ότι δηλαδή εγώ είμαι μοναχός και εσείς λαϊκός, μη σας απασχολή διόλου. Πάνω απ' όλα ο Θεός ζήτα μια καρδιά γεμάτη πίστη και αγάπη - εκεί είναι ο θρόνος στον οποίο αρέσκεται να κάθεται και όπου εμφανίζεται μέσα στην πληρότητα της δόξης του.

« Υἱέ, δός μοι σήν καρδίαν » (Παροιμ. 23, 26) και τα υπόλοιπα θα σου τα δώσω εγώ πολλαπλάσια. Η καρδιά του ανθρώπου μπορεί να χωρέση τη Βασιλεία των Ουρανών. « Ζητεῖτε πρῶτον τήν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ καί τήν δικαιοσύνην αὐτοῦ », λέγει ο Κύριος εις τους μαθητάς του « καί ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὑμῖν » ( Ματθ . 6, 33). « Οἶδε γάρ ὁ πατήρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος ὅτι χρήζετε τούτων απάντων».

«Ο Κύριος δεν μας ελέγχει για το ότι απολαμβάνομε τα επίγεια αγαθά, αφού και η Εκκλησία εύχεται να μας δοθού ν. Η ανέχεια, οι πόνοι και οι δυστυχίες αποτελούν όλα μέρος της υπάρξεως μας, δεν πρέπει όμως και ν' αποτελούν όλη μας τη ζωή. Γι' αυτό, με το στόμα του Αποστόλου, ο Κύριος μας συνιστά να « βαστάζωμεν αλλήλων τα βάρη». Αυτός ο ίδιος μας δίνει την εντολή να αγαπάμε ο ένας τον άλλον, ώστε ενισχυμένοι απ' αυτή την αγάπη η «τεθλιμμένη» πορεία προς την ουράνια πατρίδα να μας φαίνεται πιο εύκολη. Άλλωστε για ποιο άλλο λόγο θα κατέβαινε από τον ουρανό παρά για να πάρη επάνω του όλη τη φτώχεια μας και να μας εμπλουτίση με το θησαυρό της Χάριτος Του;

« Εφ ' όσον Αυτός « οὖκ ἦλθε διακονηθῆναι ἀλλά διακονῆσαι καί δοῦναι τήν ψυχήν αὐτοῦ λύτρον ἀντί πολλῶν », κάνετε και σεις το ίδιο, φίλε του Θεοῦ, και εφόσον γίνατε σκεῦος της Χάριτος, μεταδώστε την σε κάθε άνθρωπο, που ποθεί τη σωτηρία του.

«Ὁ θερισμός πολύς», λέγει ο Κύριος, « οἱ δέ ἐργάται ὀλίγοι » ( Ιωάν . 1, 37). Αφού μας έδωσε τα δώρα της Χάριτος Του, ο Κύριος, μας στέλνει να θερίσουμε. Ας είμαστε προσεκτικοί, Μπατούσκα, για να μην κατακριθούμε μαζί με τον οκνηρό δούλο, ο οποίος έθαψε το θάλαντο που του εμπιστεύτηκαν, αλλά ας προσπαθήσουμε να μιμηθούμε τους πιστούς δούλους που έφεραν στον Κύριο ο μεν ένας αντί για δύο τέσσερα τάλαντα και ο άλλος αντί για πέντε δέκα τάλαντα. Όσο για τη θεϊκή ευσπλαχνία δεν πρέπει καθόλου να αμφιβάλλουμε.

« Ἐγγύς Κύριος πᾶσι τοῖς ἐπικαλουμένοις αὐτόν ». « Οὐ γάρ βλέπει εἰς πρόσωπον άνθρωπου ». Αρκεί να μπορούμε να τον αγαπάμε, τον Ουράνιο Πατέρα μας, αληθινά, σαν παιδιά του. Ο Κύριος ακούει εξ ίσου τον μοναχό και τον λαϊκό αρκεί και οι δυο να έχουν την ορθόδοξο πίστη « ὡς κόκκον σινάπεως », ικανή « καί ὄρη μεθιστάνειν » και να είναι γεμάτοι από αγάπη...

«Πάντα δυνατά τῷ πιστεύοντι ».

«Πάντα ἱσχύω ἐν τῷ ἐνδυναμοῦντι με Χριστῷ » λέει ο Απόστολος Παύλος.

«Ὁ πιστεύων εἰς ἐμέ », λέει ο Κύριος, « τά ἔργα ἅ ἐγώ ποιῶ κἀκεῖνος ποιήσει, καί μείζονα τούτων ποιήσει, ὅτι ἐγώ πρός τόν πατέρα μου πορεύομαι, καί ὅ,τι ἄν αἰτήσητε ἐν τῷ ὀνόματι μου, τοῦτο ποιήσω, ἵνα δοξασθῇ ὁ πατήρ ἐν τῷ υἱῷ . Ἐάν τι αἰτήσητε ἐν τῶ ὀνόματι μου, ἐγώ ποιήσω».

«Επομένως, φιλόθεε, ο,τιδήποτε ζητήσετε από τον Κύριο, θα το λάβετε, αρκεί αυτό να είναι προς δόξαν Θεού ή για το καλό του πλησίον. Γιατί ο Θεός δεν ξεχωρίζει το καλό του πλησίον μας από τη Δόξα του. Εφ ' όσον εποιήσατε ενί τούτων των αδελφών μου των ελαχίστων, εμοί εποιήσατε».

«Όσο για την προσευχή που αφορά σε προσωπικά αγαθά, προσέξτε να μην παρακαλήτε παρά για πράγματα που τα έχετε άμεση ανάγκη. Αλλοιώς, μπορεί βέβαια να εισακουσθήτε και να σας τα δώση, θα σας ζητηθή όμως ο λόγος για, το ότι θελήσατε να αποκτήσετε πράγματα, που θα μπορούσατε εύκολα να κάνετε και χωρίς αυτά.

«Ορίστε λοιπόν, σας τα είπα τώρα πια όλα. Σας έδειξα με κάθε αλήθεια όλα εκείνα, τα οποία ο Κύριος και η Παναγία Μητέρα του θέλησαν με την ταπεινή μου μεσολάβηση να σας αποκαλύψουν».

« Πορεύεσθε ἐν εἰρήνῃ ». Ο Θεός να είναι πάντα μαζί σας και τώρα και πάντα και στους αιώνας των αιώνων. «Αμήν. Πορεύεσθε ἐν εἰρήνῃ !».

---

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

(1)«... Ὡς ἠβουλήθη, ἀπήλαυσε τῆς αἰσθήσεως, δίχα Θεοῦ καί πρό Θεοῦ, καί οὐ κατά Θεόν » ( Μαξίμου Ομολογητού, Άπορα PG 91, 1156 C ).

(2) «' E ν τούτῳ γγνώσκετε τό πνεῦμα τοῦ Θεοῦ πᾶν πνεῦμα ὁμολογεῖ Ἰησοῦν Χριστόν ἐν σαρκί ἐληλυθότα, ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐστί · καί πᾶν πνεῦμα ὁ μή ὁμολογεῖ τόν Ἰησοῦν Χριστόν ἐν σαρκί ἐλληλυθότα, ἐκ τοῦ Θεοῦ οὐκ ἐστι · καί τοῦτο ἐστι τό τοῦ ἀντιχρίστου » (Α'. Ίωάν . 4, 2 - 3).